H νέα limited edition σειρά χειροποίητων κοσμημάτων της Χρυσάνθης Κουμιανάκη σε ασήμι, εμπνέεται από μικρά καθημερινά ευρήματα.

Η εικαστικός και σχεδιάστρια κοσμημάτων μας ξεναγεί στον κόσμο της σκέψης, της παρατήρησης και των περιπλανήσεών της, που μετασχηματίζονται σε κοσμήματα με αξία προσωπική.

Γνώρισα το έργο της Χρυσάνθης Κουμιανάκη για πρώτη φορά στη Νάξο με αφορμή τη συμμετοχή της στην εικαστική έκθεση Rewoven-H μνήμη υφαίνεται ξανά.

Εκεί μου μίλησε για τις περιπλανήσεις της στο Πεδίον του Άρεως με την κόρη της, Μανόλια και την ανακάλυψη μικρών φυσικών θησαυρών. Φύλλα, άνθη, καρποί και το απρόσμενο συνταίριασμά τους σε αυτοσχέδια κολλάζ από πολύτιμα μέταλλα, σχημάτιζαν «τις μικρές πλασματικές της ουτοπίες». Οι καρφίτσες της, υβριδικές μορφές, οικείες και μαζί απροσδιόριστες στέκονταν στην αίθουσα της έκθεσης σαν νότες μουσικής… Σαν μικρά θαυμαστικά!

Αυτή την αίσθηση του «θαυμαστικού στην καθημερινότητα» δοκιμάζει και στη νέα της έκθεση “Soft Prints”, που παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη. Και η πρώτη της ύλη, είναι τα αφανή και, ίσως για πολλούς, ασήμαντα ευρήματα στην πόλη ή στην εξοχή. Κοχύλια, καρποί, πετρώματα, που αυθόρμητα θα έβαζες στην τσέπη σου, στοιχεία με τη δική τους αξία στη συμβολική τάξη των πραγμάτων, που μετατρέπονται σε ατομικά φυλαχτά. Τυχαία, ανεπαίσθητα αποτυπώματα της δικής της γεωγραφίας, αναδύονται ως λεπτουργήματα από ασήμι, κουβαλώντας μαρτυρίες καθημερινών «αποκαλύψεων». Καθένα εκφράζει την αέναη έρευνα της καλλιτέχνιδας, την παρατήρηση πριν από τη δημιουργία.

Τα κοσμήματα της Χρυσάνθης μοιάζουν με ανιχνευτές μιας πραγματικότητας ποιητικής, ντοκουμέντα μιας δικής σου συνείδησης για τον κόσμο που σε περιβάλλει. Ένα υλικό ημερολόγιο της καλλιτέχνιδας με μικρά θραύσματα κρυμμένης ομορφιάς ως υπομνήσεις…

Δημιουργώντας τα αιχμαλωτίζει εκείνη τη στιγμή της «συνάντησης», προσφέροντας κειμήλια σύγχρονης παρατήρησης, που για τον καθένα έχουν μία σημασία διαφορετική. Έναν μυστικό κώδικα. Γιατί τα κοσμήματα είναι οι πιο γοητευτικοί «φορείς πληροφορίας».

Η σύνδεση, το μοίρασμα και το γεγονός ότι έχουν δημιουργηθεί με αγάπη στο εργαστήριο της οικογένειάς της στο Ηράκλειο της Κρήτης, τα κάνει να «ανθίζουν» με τα πολλαπλά τους νοήματα, προς νέες κατευθύνσεις και ανθρώπους.

Η Χρυσάνθη Κουμιανάκη τόσο στο εικαστικό της έργο, όσο και στα σχέδια των κοσμημάτων της αναζητά κυρίως την έννοια της ζωντάνιας. Κι έτσι, ακούσια όσοι επιλέγουν τις δημιουργίες της γίνονται οι “performers” της καθημερινής ζωής, που μεταδίδουν τις εμπειρίες τους και συλλέγουν τα δικά τους βιώματα, ενίοτε φορώντας τα.

Η δημιουργός μας μιλά για τη νέα της έκθεση και για όσα την εμπνέουν στο έργο της.

Ο τίτλος της σειράς των κοσμημάτων σας ονομάζεται “Soft Prints” και σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο που αποτυπώνονται τα σχέδια σας. Θα μπορούσατε να μας πείτε περισσότερα για τη διαδικασία δημιουργίας τους αλλά και για το ιδιαίτερο νόημα που έχει αυτή για εσάς;

Χ.Κ. Η σειρά Soft Prints ξεκίνησε από τη συλλογή μικρών ευρημάτων κατά τις περιπλανήσεις μου, στην πόλη, σε εκδρομές στην εξοχή, στις διακοπές. Κοχύλια, καρποί, πέτρες, θραύσματα και μικροαντικείμενα που για κάποιο λόγο μου τραβούν την προσοχή και καταλήγουν στις τσέπες μου. Αντικείμενα που τα μαζεύουμε ως ενθύμια ή για κάποιο τελικά  απροσδιόριστο λόγο.

Με ένα τρόπο δημιουργώ ένα ευρετήριο πραγμάτων με τις συλλογές αυτές. Στην πραγματικότητα δεν εστιάζω στο ίδιο το αντικείμενο, αλλά τι μου θυμίζει, τη στιγμή που το μάζεψα, τον τόπο. Έτσι τα αποτυπώνω σε μαλακές επιφάνειες, δημιουργώ ουσιαστικά το ίχνος τους, την ανάμνηση τους. Είναι σαν τα απολιθώματα που ανακαλύπτουμε στη θάλασσα, ίχνη από κοχύλια στα βράχια, ίχνη πάνω σε μαρμαρόπλακες ή ακόμα και αποτυπώματα στο χώμα αλλά και στο τσιμέντο στην πόλη, μας προκαλούν να φανταστούμε τι έγινε, πόσο καιρό είναι εκεί, πώς εμφανίστηκαν.

Το αποτύπωμα που δημιουργώ μπαίνει στο εργαστήριο χρυσοχοΐας και μεταμορφώνεται σε ένα ασημένιο στοιχείο, «αποκτά αξία». Με τον τρόπο αυτό φτιάχνω εκ νέου τις συλλογές μου σε πολλαπλά ή μοναδικά αντίγραφα. Μοιράζομαι με τα άτομα που θα τα φορέσουν το ίχνος μιας δικής μου εμπειρίας και μία πρόσκληση να φανταστούν τα αντικείμενα από όπου προήλθαν αυτά τα αποτυπώματα.

Διαβάζουμε ότι η κοσμηματοποιία αποτελεί έναν τρόπο σύνδεσης, δημιουργίας δεσμών για εσάς. Με την οικογένεια και την οικογενειακή επιχείρηση, τους συνεργάτες και όσους φορούν τα κοσμήματά σας. Μπορείτε να μας πείτε περισσότερα για αυτή την αλυσίδα σχέσεων και το πώς αυτή η αξία αντανακλάται στον τρόπο που δημιουργείτε;

Χ.Κ. Για εμένα η παραγωγή έργων και σε επέκταση κοσμημάτων, εστιάζει αρκετά στη δημιουργία δεσμών, στη συνομιλία και συνδημιουργία. Πολλά από τα έργα μου δημιουργούνται με συνεργασίες σε εργαστήρια ή βιοτεχνίες μικρής παραγωγής που διατηρούν παλαιότερες ή και παραδοσιακές πρακτικές. Οι δεσμοί που δημιουργούνται εκεί κρατούν χρόνια, χτίζονται σχέσεις.

Μεγάλωσα μέσα στο εργαστήριο σχεδιασμού και παραγωγής κοσμημάτων της οικογένειας μου στο Ηράκλειο Κρήτης, ένα χώρο που βρισκόμουν αρκετά συχνά ως παιδί και πλέον παράγω και η ίδια εκεί. Η δημιουργία κοσμημάτων ήταν πάντα για μένα μια πράξη σύνδεσης, τόσο με την οικογένεια μου αλλά και με τους ανθρώπους που έχουν φορέσει τα κοσμήματά μας για περισσότερο από τέσσερις δεκαετίες πια. Από μια οπτική το πλαίσιο αυτό μου δίνει τη δυνατότητα να εμπλακώ αλλά και να κατανοήσω τους δεσμούς που δημιουργούνται μέσα στην πάροδο του χρόνου από το κομμάτι του σχεδιασμού και της παραγωγής των κοσμημάτων φτάνοντας στο φόρεμα τους. Τα κοσμήματα περνούν σε άλλα χέρια και εμπλουτίζονται με νέες πάλι ιστορίες.

Στη δουλειά σας πειραματίζεστε με τον μετασχηματισμό της υλικότητας. Νιώθετε πως η πρώτη ύλη, εν προκειμένω το ασήμι δίνει μια άλλη υπόσταση σε αυτά τα καθημερινά ευρήματα και τους σχηματισμούς, που ενδεχομένως οι περισσότεροι να τα προσπερνούσαν ως ευτελή;

Χ.Κ. Ναι, με ενδιαφέρει πως αυτά τα φαινομενικά ασήμαντα ευρήματα ξαφνικά αποκτούν αυτή την αξία. Είναι σαν να βάζεις ένα θαυμαστικό σε μια καθημερινή σου στιγμή ή σαν να κάνεις μαγικά, να παγώνεις το χρόνο. Πολλά από τα αντικείμενα που συλλέγω είναι πράγματα που συνήθως προσπερνάμε. Ωστόσο κουβαλούν ήδη μια ιστορία, μια διαδρομή. Με την μετατροπή των υλικών, ουσιαστικά κάνω μια διαδικασία μετάφρασης, από τον πραγματικό κόσμο, σε ένα δικό μου λεξιλόγιο, μια νέα γλώσσα.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα κοσμήματα είναι για εσάς αντικείμενα με μυστικές συναισθηματικές ιδιότητες; Πέρα από την πρωτογενή διακοσμητική τους διάσταση αλλά και την έννοια του κειμηλίου, που περνά από γενιά σε γενιά εδώ βλέπουμε ότι αιχμαλωτίζουν την απρόσμενη αποκάλυψη μιας περιπλάνησης, μία εντύπωση προσωπική και μία διάδραση εσωτερική…

Χ.Κ. Ναι, θα συμφωνούσα με αυτό. Με ενδιαφέρει η ιδέα ότι ένα αντικείμενο μπορεί να φέρει μια πληροφορία. Ένα κόσμημα μπορεί να λειτουργεί σαν ένας προσωπικός κώδικας. Το άτομο που το φορά ίσως γνωρίζει την ιστορία του, πως έφτασε σε αυτό, τη μνήμη που κουβαλά. Αυτή η συνύπαρξη του ορατού και του αόρατου, είναι κάτι που με συγκινεί ιδιαίτερα. Προσωπικά τα κοσμήματα που φτιάχνω και που φοράω, ξέρω ακριβώς την ιστορία που φέρουν. Έχει ενδιαφέρον οι ιστορίες σου και αναμνήσεις σου να περνάνε σε άλλα χέρια που αποκτούν πια τελείως άλλο νόημα.

Τα κοσμήματά σας προσδιορίζονται ως «φορέσιμα γλυπτά». Υπάρχουν κάποιες σταθερές αναζητήσεις από το καλλιτεχνικό σας έργο, που ενυπάρχουν κατά κάποιον τρόπο και στα σχέδια των κοσμημάτων σας;

Χ.Κ. Υπάρχει μια πολύ άμεση σχέση στον τρόπο που δουλεύω τα εικαστικά έργα και τα κοσμήματα σε αρκετά επίπεδα. Για εμένα η μια πρακτική τροφοδοτεί την άλλη. Τα τελευταία χρόνια δουλεύω συστηματικά στα έργα μου με performers που ενεργοποιούν τα έργα με διαφορετικούς τρόπους, τα φορούν, τα χρησιμοποιούν, τα διαβάζουν, τα χορογραφούν. Με το κόσμημα, αυτό μπαίνει σε μια καθημερινότητα. Συνομιλώ με ένα τρόπο πιο άμεσα με τα άτομα που τα φορούν, κ εκείνα δημιουργούν άλλες σχέσεις με το αντικείμενο.

Βλέπουμε τα κοσμήματα σας και με μία ακόμα ιδιότητα, εκείνη του εκθέματος σε ένα μεγάλο Ίδρυμα Τέχνης όπως αυτό του Β. & Μ.Θεοχαράκη. Υπήρξε κάποια επιμελητική παρέμβαση σχετικά με την ύπαρξή τους και τη διάταξη του χώρου;

Χ.Κ. Το κόσμημα για εμένα είναι τόσο παράλληλο αλλά και μέρος της καλλιτεχνικής μου πρακτικής. Σκέφτομαι τα κοσμήματα σαν έργα, τα φέρει το σώμα, δεν είναι ακουμπισμένα σε απόσταση και τα κοιτάς. Μπορείς να τα πιάσεις και να τα περιεργαστείς. Να τα οικειοποιηθείς.

Με το Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη είχα συνεργαστεί ξανά το 2021, μετά από πρόσκληση της Μαρίνας Μήλιου Θεοχαράκη, για την ατομική μου έκθεση  RSVP σε επιμέλεια της  Δανάης Γιαννόγλου.

Αυτή τη φορά αν και το στήσιμο της παρουσίασης εκκινεί από άλλη βάση έχει την ανάμνηση και τους δεσμούς της προηγούμενής μας συνεργασίας. Η παρουσίαση της νέας σειράς κοσμημάτων μου θα γίνει στην ταράτσα τους Ιδρύματος Β. & Μ.Θεοχαράκη και αναπτύσσεται από τους performer Εύα Βλασοπούλου και Δημήτρη Μυτιλιναίο, ενώ η σκηνογραφία έγινε σε συνομιλία με τον Φάνη Καφαντάρη. Ο Νικόλας Αρνής (Royal Jelly), θα ενεργοποιήσει ηχητικά το εγχείρημα.

Αν θα υπήρχε μια πρώτη αυθόρμητη αίσθηση που θα θέλατε να μεταφέρετε μέσω των κοσμημάτων σας ποια θα ήταν αυτή;

Χ.Κ. Η αίσθηση της ανακάλυψης! Εκείνη η μικρή στιγμή κατά την οποία κάτι που φαινόταν ασήμαντο αποκαλύπτει ξαφνικά μια απρόσμενη σημασία, γίνεται σύμβολο. Με ενδιαφέρει τα κοσμήματα να λειτουργούν σαν μια πρόσκληση για πιο αργή παρατήρηση, ή και να προτείνουν μια συνήθεια για παράδειγμα. Να μας θυμίζουν τις καθημερινές απρόσμενες εκπλήξεις.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν στην ταράτσα του Ιδρύματος Β. & Μ. Θεοχαράκη στις 24 Ιουνίου 2026.

Μετά το πέρας της εκδήλωσης και έως τις 24 Ιουλίου 2026, η νέα σειρά κοσμημάτων της εικαστικού Χρυσάνθης Κουμιανάκη, με τίτλο Soft Prints, θα παρουσιάζεται στο ισόγειο του Ιδρύματος Β. & Μ. Θεοχαράκη, ενώ επιλεγμένα κοσμήματα θα είναι διαθέσιμα προς πώληση από το Art Shop.

Καλλιτεχνική διεύθυνση, σχεδιασμός κοσμημάτων: Χρυσάνθη Κουμιανάκη

Performers: Εύα Βλασσοπούλου, Δημήτρης Μυτιληναίος

Σκηνογραφία: Φάνης Καφαντάρης

Μουσική επένδυση (live dj set): Royal Jelly

Διαβάστε περισσότερα στο bovary.gr