Ένα σχεδόν υπόσκαφο σπίτι στον Διόνυσο επαναπροσδιορίζει τη σχέση κατοικίας και τοπίου, με την υπογραφή των Paly Αρχιτεκτόνων.
Το αρχιτεκτονικό γραφείο, με επικεφαλής τον Νίκο Λυκούδη και την Ισμήνη Παπασπηλιοπούλου, αντιμετωπίζει το έργο ως μια ήσυχη παρέμβαση μέσα στο τοπίο. Η νέα μονώροφη κατοικία με εργαστήριο–studio τοποθετείται με προσοχή στο αθηναϊκό προάστιο, ώστε να συνυπάρχει με το περιβάλλον και τη γειτονική κατοικία, χωρίς να διαταράσσει την ισορροπία τους.
Από την πρώτη ματιά, το κτίσμα μοιάζει να ανήκε εκεί από πάντα. Χαμηλωμένο μέσα στο έδαφος, σχεδόν «κρυμμένο», απλώνεται οριζόντια και αφήνει το βλέμμα να γλιστρήσει πάνω του. «Λειτουργεί περισσότερο ως προέκταση του εδάφους παρά ως αυτόνομο κτίσμα», λένε οι αρχιτέκτονες στο Bovary.
Αυτή η αίσθηση γίνεται άμεσα αντιληπτή. Η νότια πλευρά ανοίγει με μεγάλες γυάλινες επιφάνειες προς το φως και το πράσινο, ενώ οι υπόλοιπες όψεις, ντυμένες με πέτρα, δίνουν την εντύπωση ότι αναδύονται μέσα από τη γη.
Το εσωτερικό ακολουθεί την ίδια λογική ηρεμίας και ουσίας. Οι επιφάνειες διατηρούν την ειλικρίνεια των υλικών -σκυρόδεμα, πέτρα, ξύλο. Το φως μπαίνει στον χώρο και «κάθεται» πάνω στα υλικά, αναδεικνύοντας τις υφές τους.
«Το εμφανές σκυρόδεμα, τα πέτρινα δάπεδα και τα ξύλινα στοιχεία συνθέτουν μια λιτή αλλά θερμή ατμόσφαιρα», λένε ο Νίκος Λυκούδης και η Ισμήνη Παπασπηλιοπούλου, και πράγματι, η αίσθηση είναι ήσυχη, γειωμένη, σχεδόν απτική.
Η καθημερινότητα οργανώνεται με ευελιξία: η κουζίνα μπορεί να αποκαλυφθεί ή να κρυφτεί πίσω από ένα συρόμενο πλαίσιο, επιτρέποντας στον χώρο να αλλάζει χαρακτήρα ανάλογα με τη στιγμή -από καθαρά λειτουργικός σε πιο ανοιχτός και κοινωνικός.
Το ίδιο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος που προσεγγίζει κανείς το σπίτι. Η διαδρομή δεν είναι ευθεία ούτε τυπική, ξεδιπλώνεται σταδιακά, με εναλλαγές σε υλικά και υφές που κάνουν τη μετάβαση πιο αισθητή. «Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στη βιωματική προσέγγιση της κίνησης», σημειώνουν οι αρχιτέκτονες, περιγράφοντας μια εμπειρία που δεν αφορά μόνο την άφιξη, αλλά και τη διαδρομή μέχρι εκεί.
Η τοποθέτηση του κτιρίου χωρίζει διακριτικά το οικόπεδο σε δύο κόσμους. Από τη μία, μια πιο ανοιχτή, επίπεδη αυλή που συνδέεται με την κύρια κατοικία. Από την άλλη, ένα πιο φυσικό, επικλινές τοπίο με πέτρινες διαμορφώσεις που ακολουθούν το ανάγλυφο του εδάφους. Οι πέργκολες -στο ισόγειο και στο δώμα -δημιουργούν σκιές και ενδιάμεσους χώρους, εκεί όπου το μέσα και το έξω μπλέκονται χωρίς σαφή όρια.
Η φύτευση ολοκληρώνει την εικόνα με τρόπο διακριτικό, σχεδόν αυτονόητο: αρωματικά φυτά και δέντρα της ελληνικής γης συμπληρώνουν το τοπίο.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι, ήταν διπλή: «Η διαχείριση της έντονης κλίσης και η διακριτική σύνδεση με την υφιστάμενη κατοικία, διατηρώντας ταυτόχρονα την αυτονομία και τον χαρακτήρα του νέου χώρου». Το αποτέλεσμα δείχνει μια ισορροπία που δύσκολα επιτυγχάνεται.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΥ
Τίτλος: Εργαστήριο / studio στον Διόνυσο
Αρχιτέκτονας: Paly Αρχιτέκτονες -Νίκος Λυκούδης, Ισμήνη Παπασπηλιοπούλου
Τοποθεσία: Διόνυσος
Συνολική επιφάνεια: 101 τ.μ.
Φωτογραφίες: Γιώργος Αναστασάκης