Σε μια εποχή όπου η έμφυλη βία, η αποξένωση και η κοινωνική σιωπή εξακολουθούν να βαραίνουν την καθημερινότητα πολλών γυναικών, υπάρχουν χώροι που δεν λειτουργούν απλώς ως δομές υποστήριξης.

Το «Γυναικείον Καφενείον» είναι ένας από αυτούς τους χώρους που φροντίζουν και επανεντάσσουν τις γυναίκες. Πρόκειται για ένα σημείο συνάντησης, όπου ο καφές γίνεται η αφορμή και η ανθρώπινη επαφή η ουσία.

Με αισθητική που θυμίζει παλιά Αθήνα, ρετρό καρέκλες, γνώριμα αντικείμενα, εικόνες που ξυπνούν μνήμες από σπίτια γιαγιάδων, ο χώρος δεν επιδιώκει απλώς να φιλοξενήσει, αλλά να δημιουργήσει αίσθηση οικειότητας και ασφάλειας. Εκεί, οι γυναίκες μπορούν να καθίσουν χωρίς φόβο, να μιλήσουν και να ζητήσουν βοήθεια, ξεκινώντας συχνά από μια απλή, καθημερινή συνήθεια, έναν καφέ.

Πίσω από αυτή την πρωτοβουλία βρίσκεται η Νάντια Αβιτίδου, η οποία έχει διαμορφώσει έναν θύλακα στήριξης για γυναίκες που προσπαθούν να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Μέσα από την προσωπική της διαδρομή και την εμπειρία της μονογονεϊκότητας, δημιούργησε έναν χώρο που δεν περιορίζεται στην παροχή βοήθειας, αλλά επιδιώκει την ανεξαρτησία, την ενδυνάμωση και τη δυνατότητα μιας νέας αρχής.

Ένας χώρος μόνο για γυναίκες όπου ο καφές γίνεται αφορμή για στήριξη

Η Νάντια Αβιτίδου μίλησε στο Bovary.gr για τη δημιουργία του «Γυναικείου Καφενείου», ενός χώρου που γεννήθηκε από προσωπική ανάγκη και εξελίχθηκε σε ένα καταφύγιο για γυναίκες που έχουν βιώσει κακοποίηση, αποξένωση ή κοινωνική περιθωριοποίηση. Αναφέρθηκε στην πορεία που την οδήγησε στη σύλληψη της ιδέας, τονίζοντας τη βαθιά ανάγκη για επικοινωνία και ανθρώπινη επαφή σε μια κοινωνία που, όπως σημειώνει, οδηγεί πολλές γυναίκες στη μοναξιά και τη σιωπή.

Παράλληλα, περιέγραψε τον βασικό στόχο του καφενείου, που δεν περιορίζεται στη φιλοξενία ή την παροχή βασικών αγαθών, αλλά εστιάζει στην ενδυνάμωση και την ανεξαρτησία των γυναικών, μέσα από υποστήριξη για εργασία, εκπαίδευση και κοινωνική επανένταξη. Όπως εξηγεί, το εγχείρημα λειτουργεί συμπληρωματικά με το «Κέντρο Εξυπηρέτησης Ευάλωτων Γυναικών», δημιουργώντας ένα δίκτυο βοήθειας που καλύπτει από ψυχολογική και νομική υποστήριξη έως πρακτική καθοδήγηση σε ζητήματα καθημερινότητας και γραφειοκρατίας.

Τέλος, στάθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που προσπαθούν να απομακρυνθούν από κακοποιητικά περιβάλλοντα, τονίζοντας ότι η διαδικασία αυτή συχνά μοιάζει με «απεξάρτηση» από έναν δεσμό βαθιά ριζωμένο. Μέσα από ιστορίες που έχει βιώσει, μίλησε για τη δύναμη αλλά και την ευαλωτότητα των γυναικών αυτών, υπογραμμίζοντας ότι το «Γυναικείο Καφενείο» δεν είναι απλώς ένας χώρος υποστήριξης, αλλά ένα πρώτο βήμα προς την ελευθερία.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το «Γυναικείον Καφενείον»; Υπήρξε κάποιο προσωπικό βίωμα ή εμπειρία που σας ώθησε να δημιουργήσετε αυτόν τον χώρο;

«Επειδή έχω υπάρξει μονογονέας, είχα πολύ άγχος για το αν θα τα καταφέρω και αν θα είμαι αντάξια απέναντι στα παιδιά μου και στις προσδοκίες τους, αν θα νιώθουν ασφάλεια μαζί μου. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα να δημιουργηθεί αυτός ο χώρος: να μαζευόμαστε εκεί, να μοιραζόμαστε τις ιδέες μας, τα άγχη μας και τα προβλήματα που μας βασανίζουν. Γιατί εδώ και πάρα πολλά χρόνια ο κόσμος έχει ανάγκη από επικοινωνία, έχει ανάγκη από επαφή.

»Έχει επέλθει αποξένωση, κυρίως στις γυναίκες που έχουν υποστεί ψυχική και σωματική κακοποίηση. Δεν έχουν άνθρωπο να ζητήσουν βοήθεια ή φοβούνται. Γι’ αυτό, δειλά-δειλά, έρχονται σε εμάς, πίνοντας τον καφέ τους, και αρχίζουν να νιώθουν οικεία και να μοιράζονται μαζί μας το πρόβλημά τους και αυτό είναι πολύ σημαντικό».

Ποιος είναι ο βασικός στόχος του Καφενείου πέρα από την παροχή καφέ και φιλοξενίας;

«Θέλουμε η γυναίκα να είναι ανεξάρτητη, να πατάει γερά στα πόδια της. Γι’ αυτό, ο βασικός στόχος του καφενείου είναι να είμαστε συνοδοιπόροι στη ζωή της, να τη βοηθήσουμε να σταθεί όρθια, να εργάζεται, να διεκδικεί, να έχει γνώμη και άποψη.

»Δεν είναι λύση να δίνουμε ένα πιάτο φαγητό και ένα ρόφημα. Γι’ αυτό κι εμείς έχουμε μεριμνήσει να δημιουργήσουμε το Κέντρο Εξυπηρέτησης Ευάλωτων Γυναικών, στο οποίο εντάσσουμε αυτές τις γυναίκες που θέλουν να βρουν δουλειά, να σπουδάσουν, να δημιουργήσουν κάτι δικό τους και να απολαύσουν τη ζωή χωρίς να νιώθουν ταπείνωση».

Ποιες είναι οι πιο συχνές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που έρχονται σε εσάς;

«Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε συχνά είναι το εξής: να πάρουν την απόφαση να φύγουν από το κακοποιητικό περιβάλλον. Οι κακοποιημένες γυναίκες και οι εξαρτημένοι από ουσίες άνθρωποι έχουν ένα κοινό: είναι επιρρεπείς στην εξάρτηση. Ο ένας εξαρτάται από τον εθισμό των ναρκωτικών και η άλλη πλευρά από τον "εθισμό" σε έναν κακοποιητή.

»Αυτό συμβαίνει γιατί μια γυναίκα μπορεί να έχει μεγαλώσει με αυτόν τον τρόπο και να έχει βιώσει τέτοια συναισθήματα, με αποτέλεσμα να επιλέξει ένα αντίστοιχο πρόσωπο στη ζωή της για να τη συντροφεύει. Επειδή το βιώνει για πολλά χρόνια, γίνεται εξαρτημένη από αυτό και δεν μπορεί να αντιληφθεί ή να δει κάτι διαφορετικό. Και αυτό είναι πολύ δύσκολο: να τη βοηθήσεις να πάρει αυτή την απόφαση και να την κρατήσει, να συνεχίσει να παλεύει και να θέλει να βγει από όλη αυτή την κατάσταση, να απεξαρτηθεί από τον κακοποιητή της».

Υπάρχει κάποια ιστορία που σας έχει συγκινήσει ιδιαίτερα;

«Η ιστορία που με έχει συγκινήσει περισσότερο είναι αυτή μιας κοπέλας, η οποία, στα 18 της χρόνια, ήρθε σε εμάς. Προερχόταν από μια άκρως κακοποιητική οικογένεια. Από πολύ μικρή ηλικία έπρεπε να φροντίζει τη μικρότερη αδελφή της, βρίσκοντας τρόπο να τη ταΐζει, παρόλο που είχαν μόλις δύο χρόνια διαφορά. Παρότι ήταν κι εκείνη παιδί, ένιωθε την ευθύνη και το βάρος που κανονικά θα έπρεπε να έχουν οι γονείς της, οι οποίοι ήταν αλκοολικοί, συχνά μεθυσμένοι, κακοποιούσαν τα παιδιά, τα χτυπούσαν και αδιαφορούσαν για εκείνα. Έτσι, εκείνη ανέλαβε τη φροντίδα της αδελφής της: να της βρει φαγητό, να την περιποιηθεί, να την πλύνει, να την πηγαίνει σχολείο και να τη φέρνει πίσω.

»Οι γονείς τους έπαιρναν ακόμα και τα λίγα χρήματα που μπορεί να είχαν τα παιδιά, για να αγοράζουν αλκοόλ. Τελικά, η κοπέλα αυτή πήρε την απόφαση να φύγει από το σπίτι σε πολύ μικρή ηλικία, παίρνοντας μαζί της και την αδελφή της.

»Παρά τις δυσκολίες, κατάφερε να σπουδάσει και να εργάζεται, παλεύοντας για ένα καλύτερο μέλλον. ο μέλλον ερωτεύτηκε και έμεινε έγκυος, χωρίς να έχει τη στήριξη του συντρόφου της. Έτσι, βρέθηκε να έχει την ευθύνη τόσο του παιδιού της όσο και της αδελφής της. Πήγαινε στο Πολυτεχνείο για να παρακολουθήσει τα μαθήματα, έχοντας αγκαλιά το μωρό της.

Αντιμετώπιζε πολλά ψυχολογικά προβλήματα και εμείς προσπαθήσαμε να τη βοηθήσουμε να σταθεί στα πόδια της. Κάποια στιγμή απευθύνθηκε σε έναν γιατρό, ο οποίος της έδωσε λανθασμένη αγωγή, καθώς δεν της ταίριαζε, με αποτέλεσμα να βρεθεί σε πολύ δύσκολη κατάσταση. Μέσα από εκείνη είδα και ανακάλυψα τη δύναμη που έκρυβε μέσα της, ώστε να καταφέρει να γίνει ανεξάρτητη. Με πολύ κόπο και δουλειά τα καταφέραμε. Κατάφερε να βοηθήσει και την αδελφή της, δείχνοντας μεγάλη προσήλωση στους στόχους της».

Με ποιους τρόπους βοηθάτε τις γυναίκες να επανενταχθούν εργασιακά; Τι δράσεις φιλοξενείτε;

«Έχουμε έρθει σε επικοινωνία με εμπορικούς συλλόγους και δήμους σε όλη την Ελλάδα, σε όλες τις περιφέρειες. Έτσι, όταν κάποιος επιχειρηματίας αναζητά προσωπικό, μας στέλνει ένα email ή ένα μήνυμα στα social media. Εμείς, άμεσα, αναρτούμε την αγγελία στα δικά μας μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις ομάδες μας. Συχνά γνωρίζουμε εξαρχής ποια κοπέλα ενδιαφέρεται για μια συγκεκριμένη θέση, οπότε προσπαθούμε να την εντάξουμε άμεσα στην εργασία.

»Με αυτόν τον τρόπο έχουμε δημιουργήσει μια «αλυσίδα» υποστήριξης, όπου ο ένας στηρίζει τον άλλον. Έτσι, λύνονται σε έναν βαθμό τα προβλήματα των κοριτσιών και των γυναικών. Για αυτό είμαι πάρα πολύ περήφανη, γιατί σε αυτή την προσπάθεια συμβάλλει μια μεγάλη ομάδα γυναικών. Παρέχουμε τρόφιμα και μαγειρεμένο φαγητό καθημερινά, ενώ μία φορά την εβδομάδα προσφέρουμε και ρόφημα, κάθε Τετάρτη. Επίσης, διαθέτουμε ρούχα, παιχνίδια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έπιπλα, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε γυναίκας.

»Κάθε περιστατικό είναι διαφορετικό, γι’ αυτό προσπαθούμε να το εξυπηρετούμε όσο το δυνατόν καλύτερα, με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες του. Ωστόσο, κατά κύριο λόγο παρέχουμε τρόφιμα, μαγειρεμένο φαγητό και είδη πρώτης ανάγκης, όπως ρούχα και παιχνίδια. Παράλληλα, προσφέρουμε υποστήριξη από νομικό σύμβουλο και ψυχολόγο, ενώ η εύρεση εργασίας αποτελεί για εμάς βασική προτεραιότητα.

Σε αυτό το σημείο συνδέεται και το Κέντρο Εξυπηρέτησης Ευάλωτων Γυναικών, μέσω του οποίου βοηθάμε και σε ζητήματα γραφειοκρατίας. Πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα από την Ουκρανία λόγω του πολέμου, χρειάζονται καθοδήγηση για διαδικασίες όπως η εγγραφή στη ΔΥΠΑ, η δήλωση ανεργίας και άλλες αντίστοιχες ενέργειες».

Ο χώρος έχει έντονο vintage χαρακτήρα. Πώς επιλέξατε αυτή την αισθητική;

«Η αισθητική αυτή είναι ό,τι πιο ρομαντικό και ονειροπόλο. Γι’ αυτό χρειαζόμασταν έναν χώρο που να μας θυμίζει και να μας ταξιδεύει στην παλιά, όμορφη, ρομαντική Αθήνα. Θέλουμε έναν χώρο οικείο. Πολλές φορές τα κορίτσια μπαίνουν μέσα και βλέπουν, για παράδειγμα, έναν πίνακα ή ένα αντικείμενο και λένε: "Αυτό το είχε και η μαμά μου" ή "Ένα τέτοιο είχε η γιαγιά μου". Βλέπουν στοιχεία που τους είναι γνώριμα από το σπίτι τους, και αυτό βοηθά ώστε να οικειοποιούνται αμέσως το περιβάλλον.

»Ασυναίσθητα το πετύχαμε αυτό και μπορώ να πω ότι πολύ καλά κάναμε. Είναι ένας χώρος που πραγματικά σε ταξιδεύει σε μια παλιά, ρομαντική Αθήνα. Αυτός ήταν ο στόχος μας: τα κορίτσια, μόλις έρχονται, να νιώθουν ότι βρίσκονται σε ένα δικό τους, οικείο περιβάλλον».

Τι συμβολίζει η παρουσία αντικειμένων της Τζένη Βάνου στον χώρο;

«Τα αντικείμενα της Τζένης Βάνου έχουν ιδιαίτερη σημασία για εμάς. Η Τζένη Βάνου, από πολύ μικρή ηλικία, είχε βιώσει την κακοποίηση, αρχικά από έναν αυστηρό πατέρα και, στη συνέχεια, μέσα από τις σχέσεις που επέλεξε στην προσωπική της ζωή. Πέρασε πολύ δύσκολες καταστάσεις, όμως δεν έπαψε ποτέ να είναι κατά τη γνώμη μου, ένα από τα πιο φωτεινά αστέρια της Ελλάδας.

»Ήταν μια βαθιά ρομαντική φωνή, με στίχους γεμάτους συναίσθημα. Μέσα από όσα έχουν ειπωθεί για τη ζωή της και τα προσωπικά της βιώματα, καταλήγουμε ότι ήταν ένας πολύ ρομαντικός, καλοσυνάτος και ευαίσθητος άνθρωπος, μια γυναίκα με έντονη ενσυναίσθηση. Γι’ αυτό και επιλέξαμε να την κάνουμε σύμβολο του χώρου μας. Ανήκει σε μια άλλη, vintage εποχή, την παλιά Αθήνα που αγαπάμε. Έτσι, έχει γίνει το σύμβολο του γυναικείου καφενείου μας».

Τι θα λέγατε σε μια γυναίκα που διστάζει να περάσει την πόρτα του Καφενείου;

«Μια γυναίκα που βιώνει κακοποίηση, είτε σωματική είτε ψυχολογική, και έχει παιδιά, αν θέλει πραγματικά να μην επηρεάσει αρνητικά το μέλλον τους, πρέπει να σκεφτεί ότι όσα υπομένει δεν τα κάνει τελικά για το καλό τους. Τα παιδιά δεν θα επέλεγαν ποτέ να ζουν και να παρακολουθούν όλα αυτά τα βασανιστικά βιώματα, τα οποία αποθηκεύονται υποσυνείδητα μέσα τους και μπορούν να τα στοιχειώνουν για μια ολόκληρη ζωή.

»Το αναφέρω αυτό γιατί πολλές γυναίκες επικαλούνται ότι "μένουν για τα παιδιά". Όμως τα παιδιά τα προστατεύουμε ουσιαστικά. Είναι σαν ένα καθαρό βιβλίο, στο οποίο εμείς γράφουμε. Ας μην γράψουμε άσχημες ιστορίες, ας γράψουμε τις πιο όμορφες, τις πιο φωτεινές και τις πιο γεμάτες αγάπη. Ας γεμίσουμε τα παιδιά μας με υγιή συναισθήματα, μέσα από τη ζωή που εμείς οι ίδιες τους δείχνουμε στην πράξη, όχι μόνο στη θεωρία. Γιατί τα παιδιά πρώτα βλέπουν και μετά υιοθετούν τη δική μας στάση ζωής.

»Είναι σημαντικό να μην επιτρέπουμε σε κανέναν να μας κακομεταχειρίζεται. πάρχουν πολλοί τρόποι, αρκεί η γυναίκα να πάρει την απόφαση να προστατέψει τον εαυτό της και τα παιδιά της».

Πού βρίσκεται: Ξενοφώντος 85, Καλλιθέα

Δευτέρα -Σαββάτο 9:00πμ-10:00μμ
Κυριακή 12:00πμ-10:00μμ

Διαβάστε περισσότερα στο bovary.gr