Ανησυχία έχει προκαλέσει η συρροή ύποπτων κρουσμάτων χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο που ταξίδευε στον Ατλαντικό, όπου καταγράφηκαν τρεις θάνατοι. Το περιστατικό έχει δημιουργήσει σύγχυση σχετικά με το πόσο μεταδοτικός και επικίνδυνος είναι ο ιός.
Σε ανάρτησή του, ο παθολόγος και ερευνητής Γιώργος Παππάς επιχειρεί να βάλει τάξη στα δεδομένα, εξηγώντας τι γνωρίζουμε για τους χανταϊούς, πώς μεταδίδονται και τι πιθανότατα συνέβη στο πλοίο. Όπως τονίζει, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για σενάριο νέας πανδημίας με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία.
Ο χανταϊός αποτελεί ομάδα ιών με διαφορετική γεωγραφική κατανομή, που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή νόσο ή και θάνατο. Κοινά χαρακτηριστικά τους είναι ο πυρετός, οι αιμορραγίες και η προσβολή του ενδοθηλίου των αγγείων. Κάποιοι τύποι προκαλούν κυρίως νεφρική ανεπάρκεια, ενώ άλλοι αναπνευστική ανεπάρκεια, με θνησιμότητα που φτάνει έως και το 45%.
Οι ιοί αυτοί εντοπίζονται στη φύση, κυρίως σε τρωκτικά που είναι φορείς χωρίς να νοσούν. Ο άνθρωπος μπορεί να εκτεθεί μέσω επαφής με εκκρίσεις τρωκτικών ή με μολυσμένο περιβάλλον. Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπάνια, με εξαίρεση τον Andes virus της Λατινικής Αμερικής, που έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να μεταδοθεί μέσω πολύ στενής επαφής, όπως φιλιών ή σεξουαλικής δραστηριότητας.
Creative commons
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το πλοίο αναχώρησε από την Αργεντινή την 1η Απριλίου με 88 επιβάτες και 49 μέλη πληρώματος. Το πρώτο κρούσμα εκδήλωσε βαριά νόσο και κατέληξε μέσα σε λίγες ημέρες, γεγονός που δείχνει ότι είχε μολυνθεί πριν από το ταξίδι. Περίπου 20 ημέρες αργότερα εμφανίστηκαν νέα κρούσματα, μεταξύ των οποίων και άτομα που είχαν στενή επαφή με τον πρώτο ασθενή.
Ο κ. Παππάς εκτιμά ότι πρόκειται πιθανότατα για τον Andes virus, δεδομένου ότι το πλοίο ξεκίνησε από την Αργεντινή και τα συμπτώματα περιλάμβαναν αναπνευστική ανεπάρκεια. Μέχρι στιγμής έχουν αναφερθεί επτά πιθανά κρούσματα και τρεις θάνατοι. Οι υγειονομικές αρχές ιχνηλατούν τις επαφές, ενώ υπογραμμίζεται ότι απαιτούνται περίπου 40 ημέρες παρακολούθησης από το τελευταίο κρούσμα για να θεωρηθεί ότι ο κίνδυνος έχει περάσει.
Όπως αναφέρει ο ερευνητής, στην Ελλάδα δηλώνονται κάθε χρόνο 1 έως 3 περιστατικά χανταϊού, ενώ το 2021 είχαν καταγραφεί τέσσερα. Στη Γερμανία και τη Φινλανδία αναφέρονται εκατοντάδες κρούσματα ετησίως. Στο παρελθόν, δεκάδες περιστατικά είχαν εντοπιστεί στα Ιωάννινα.
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή εμβόλιο. Η πρόληψη βασίζεται στην αποφυγή έκθεσης σε περιβάλλον όπου ζουν τρωκτικά και στην τήρηση κανόνων υγιεινής. Ο κ. Παππάς επισημαίνει ότι, εφόσον εφαρμοστούν σωστά μέτρα απομόνωσης των κρουσμάτων, δεν υπάρχει κίνδυνος να φτάσει ο συγκεκριμένος ιός στην Ελλάδα.
Καταλήγει λέγοντας πως η εξέλιξη της κατάστασης θα εξαρτηθεί από το πώς θα αναπτυχθεί η συρροή κρουσμάτων στο πλοίο τις επόμενες εβδομάδες, σημειώνοντας με χιούμορ ότι «λίγο Faye Dunaway δεν έβλαψε ποτέ».