Το νέφη αφρικανικής σκόνης έχουν εξελιχθεί σε ένα συχνό φαινόμενο στη χώρα μας, δημιουργώντας όχι μόνο εντυπωσιακές – σχεδόν απόκοσμες – εικόνες, αλλά και ένα επιβαρυμένο, αποπνικτικό περιβάλλον. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) έχει εκδώσει σχετικό ενημερωτικό υλικό προειδοποιώντας ότι η αφρικανική σκόνη δύναται να επηρεάσει οποιονδήποτε.

Εντούτοις, ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως είναι τα παιδιά και τα μωρά, τα άτομα 65+, όσοι έχουν χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού (κυρίως βρογχικό άσθμα και Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια) αλλά και εκείνοι που έχουν διαγνωστεί με χρόνιες καρδιαγγειακές παθήσεις.

Μάλιστα, για εκείνους που έχουν άσθμα και λοιπές αναπνευστικές παθήσεις, οι επιστήμονες του Οργανισμού προχωρούν στις εξής συστάσεις:

• Εάν πάσχετε από βρογχικό άσθμα, η αφρικανική σκόνη μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματά σας. Ενδέχεται να χρειαστεί να αυξήσετε τη δοσολογία ή τη συχνότητα λήψης των εισπνεόμενων φαρμάκων τις ημέρες κατά τις οποίες η συγκέντρωση της σκόνης είναι υψηλή.
• Ακολουθήστε προσεκτικά το εξατομικευμένο σχέδιο θεραπείας σας για το άσθμα, σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού σας.
• Σε περίπτωση που χρησιμοποιείτε κάποια φαρμακευτική αγωγή για αναπνευστικό νόσημα, η οποία συμπεριλαμβάνει αναπνευστική συσκευή, φροντίστε να την έχετε μαζί σας συνέχεια. Χρησιμοποιήστε τη σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού σας.

Επιπρόσθετα, για ήπιας βαρύτητας κλινικά συμπτώματα, που οφείλονται κυρίως σε αλλεργική ρινίτιδα, οι ειδικοί παραπέμπουν στη χρήση κοινών σκευασμάτων για την ανακούφιση των αλλεργικών αντιδράσεων, όπως αντιισταμινικά και στεροειδή ρινικά σπρέι.

Καρδιαγγειακά νοσήματα

Σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, όσοι πάσχουν από καρδιαγγειακές παθήσεις μπορεί να εκδηλώσουν λόγω της εισπνοής σκόνης πόνο ή σφίξιμο στο στήθος, γρήγορο ή άρρυθμο καρδιακό παλμό, αίσθημα δύσπνοιας, ασφυξίας ή πνιγμονής. Επίσης, η κούραση είναι ακόμη ένα σύμπτωμα, που μπορεί να παρουσιαστεί.

Σε κάθε τέτοιο σύμπτωμα είναι αναγκαίο κανείς να επικοινωνήσει αμέσως με τον γιατρό του ώστε να λάβει την απαραίτητη φροντίδα και συμβουλή. «Φροντίστε να ενημερώσετε τον ιατρό σας εάν τα συμπτώματα επιδεινωθούν ή διαρκέσουν περισσότερο από το συνηθισμένο», σημειώνουν οι επιστήμονες του Οργανισμού.

Γενικές οδηγίες

• Περιορίστε στο ελάχιστο δυνατό τις δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους ή τις άσκοπες μετακινήσεις.
• Παραμείνετε σε εσωτερικούς χώρους, όπως το σπίτι ή το γραφείο. Εάν κρίνεται απαραίτητο να βγείτε έξω, ελαχιστοποιήστε τον χρόνο για μετακινήσεις και την παραμονή σε υπαίθριο χώρο.
• Προτιμήστε το αυτοκίνητο για τις μετακινήσεις σας. Συστήνεται να διατηρείτε τα παράθυρα κλειστά και να έχετε ενεργοποιημένο το σύστημα εξαερισμού σε λειτουργία εσωτερικής ανακύκλωσης.
• Αποφύγετε την έντονη σωματική εργασία ή αθλητική δραστηριότητα, όπως ποδηλασία, τρέξιμο ή περπάτημα σε υπαίθριους χώρους.
• Χρησιμοποιήστε μάσκες υψηλής αναπνευστικής προστασίας. Οταν βγαίνετε έξω, ειδικά σε συνθήκες υψηλών συγκεντρώσεων σκόνης, συστήνεται να φοράτε μάσκα υψηλής αναπνευστικής προστασίας (FFP2/KN95/N95) για να μειώσετε την εισπνοή σωματιδίων.
• Μείνετε ενυδατωμένοι. Πίνετε άφθονο νερό.

Επίσης, για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα σε εσωτερικούς  χώρους, οι ίδιοι επιστήμονες συμβουλεύουν μεταξύ άλλων:

• Ελαχιστοποιήστε τη διείσδυση εξωτερικού αέρα, διατηρώντας κλειστά – όσο γίνεται – τα παράθυρα και τις πόρτες.
• Καθαρίστε με υγρό πανί επιφάνειες επαφής, όπως τραπέζια και πάγκους, και σφουγγαρίστε το δάπεδο.
• Αποφύγετε δραστηριότητες που επιδεινώνουν την ποιότητα αέρα στους εσωτερικούς χώρους, όπως κάπνισμα, χρήση ηλεκτρικής σκούπας, μαγείρεμα με γκάζι, άναμμα κεριών και τζακιών.

Τι είναι τα νέφη σκόνης;

Η αφρικανική σκόνη που μπορεί κατά περιόδους να επηρεάζει τη χώρα μας προέρχεται κατά κύριο λόγο από την έρημο Σαχάρα της Βόρειας Αφρικής και αποτελείται από σωματίδια άμμου και σκόνης διαφόρων μεγεθών.

«Η σύσταση των σωματιδίων εξαρτάται τόσο από την πηγή τους όσο και από τη διαδρομή/τροχιά που θα ακολουθήσουν και μπορεί να περιλαμβάνει χημικές ουσίες (ανόργανες και οργανικές) και μικροοργανισμούς (ιούς, βακτήρια, μύκητες)», διευκρινίζει ο ΕΟΔΥ.

Τονίζει εντούτοις ότι «η ενσωμάτωση μικροοργανισμών δεν θα πρέπει να προξενεί ανησυχία γιατί οι αερομεταφερόμενοι μικροοργανισμοί αποτελούν σύνηθες συστατικό της ατμόσφαιρας και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Επιπλέον, δεν υπάρχουν ως σήμερα επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η πιθανή διασπορά παθογόνων μέσω της μεταφοράς σκόνης προκαλεί και μετάδοση λοιμωδών νοσημάτων».